Diamox

Basic Diamox Information

• INN (International Nonproprietary Name): Acetazolamide
• Brand names available in Netherlands: Diamox, Acetazolamide Accord, Acetazolamide Rosemont
• ATC Code: S01EC01
• Forms & dosages: Tabletten (125 mg, 250 mg), ER caps 500 mg, injectievials (500 mg)
• Manufacturers in Netherlands: Diverse generieke aanbieders
• Registration status in Netherlands: Geregistreerd via CBG
• OTC / Rx classification: Alleen op recept

Laatste Onderzoeksinzichten

Recente studies bevestigen dat acetazolamide (INN: Acetazolamide) snel de respiratoire alkalose compenseert en daardoor effectief is bij preventie en behandeling van acute hoogteziekte. Voor hoogteprofylaxe zijn gebruikelijke doses 500–1000 mg per dag, waarbij de inname 1–2 dagen vóór de stijging moet starten. Acetazolamide blijkt ook voordelen te bieden bij glaucoom en sommige epilepsievormen; meta-analyses tonen aan dat er matige reducties zijn in intra-oculaire druk en aanvalfrequentie. Toch zijn er systemische bijwerkingen die het langdurig gebruik beperken, wat belangrijk is om te overwegen bij het voorschrijven.

De ATC-code S01EC01 plaatst het medicijn onder carbonicanhydrase-remmers binnen de oogheelkunde. Observaties in EU-registers laten een verschuiving zien naar generieke acetazolamide, met tabletten van 125 mg, 250 mg en ER 500 mg vanwege beschikbaarheid en kosten. In Nederland zijn er beperkte RCT-data gericht op de eerstelijnssetting, en er ontbreken grootschalige NHG-gerichte trials. Hierdoor blijft specialistconsultatie vaak nodig bij chronisch gebruik van dit medicijn.

Een belangrijke aanbeveling is om evidence-based doseringen per indicatie te gebruiken en om elektrolyten en nierfunctie nauwlettend te monitoren. Bij gebruik van acetazolamide (diamox®) is het cruciaal om de juiste informatie te krijgen over dosering en mogelijke bijwerkingen. Hieronder volgt een overzicht van de gestandaardiseerde doseringen per indicatie:

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

Acetazolamide, vaak aangeduid als Diamox, kent verschillende merknamen afhankelijk van de regio. In de Verenigde Staten was het historisch bekend als Diamox, terwijl in de EU generieke vormen zoals Acetazolamide Accord en Acetazolamide Rosemont beschikbaar zijn.

Belangrijke producenten zijn onder meer Terapia in Roemenië, en de Indiase bedrijven Cipla en Sun Pharma. In Nederland wordt acetazolamide gereguleerd door het CBG en is het noodzakelijk om te kijken naar EMA-registraties voor EU-merken. De beschikbare formuleringen omvatten tabletten van 125 mg en 250 mg, alsook een verlengde-release capsule van 500 mg en injectievials van 500 mg.

Het product is alleen op recept verkrijgbaar (Rx-only), wat betekent dat apotheken zoals Apotheek.nl, en ketens als Etos en Kruidvat, geen Diamox zonder recept kunnen verstrekken. Er zijn wel informatieve pagina’s, maar geen verkoop zonder recept. De verpakking speelt een grote rol in therapietrouw, met voorkeur voor blisterverpakkingen van 10 of 30 stuks.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het gebruik van Diamox zijn er enkele absolute contra-indicaties. Patiënten met ernstige nier- of leverziekten, Addison, overgevoeligheid voor sulfonamiden, ernstige elektrolytstoornissen en hyperchloremische acidose mogen dit medicijn niet gebruiken.

Daarnaast zijn er bijzondere voorzorgsmaatregelen voor specifieke bevolkingsgroepen. Ouderen kunnen een verminderde nierfunctie hebben, en voor patiënten met een voorgeschiedenis van nierstenen of COPD is voorzichtigheid geboden. Ook gebruik tijdens zwangerschap en lactatie dient met uiterste voorzichtigheid te gebeuren.

Lareb raadt aan om bijwerkingen zoals paresthesieën, ernstiger huidreacties en hematologische afwijkingen actief te melden. Veel patiënten ervaren vooral paresthesieën, frequent urineren en smaakveranderingen. Indien er ernstige reacties optreden, is het noodzakelijk om te stoppen met het medicijn en dit te rapporteren via Lareb. Documentatie in het medisch dossier is cruciaal voor eventuele vervolgvoorzieningen.

Checklist voor contra-indicaties:

• Ernstige nier- of leverziekten
• Addison
• Overgevoeligheid voor sulfonamiden
• Ernstige elektrolytstoornissen
• Hyperchloremische acidose

Doseringrichtlijnen

Bij iedere aandoening zijn er specifieke doseringen voor Acetazolamide. Voor glaucoom wordt een dagelijkse dosis van 250–1000 mg, verdeeld in meerdere delen, aanbevolen. Oedeem wordt behandeld met 250–375 mg eenmaal in de ochtend, en voor epilepsie ligt de dosis ook tussen de 250–1000 mg per dag. Hoogteziekte vraagt om 500–1000 mg per dag, met start 1–2 dagen voor de hoogteverandering.

Bij kinderen zijn er specifieke richtlijnen, met doseringen van 8–30 mg/kg/dag, en ouderen krijgen vaak lagere startdoseringen met nauwkeurige controle van de nierfunctie. Voor langdurige therapie zijn ER-capsules van 500 mg beschikbaar.

Bij een gemiste dosis kan deze gewoon ingenomen worden, tenzij de volgende dosis nabij is. Bij een overdosis is het belangrijk om direct medische hulp te zoeken als er symptomen zoals verwardheid of ernstige sufheid optreden. In Nederland is het advies van NHG om bij twijfels altijd een specialist te raadplegen en om te kijken naar de vergoedingen van zorgverzekeraars.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Bij het gebruik van acetazolamide, ook bekend als Diamox, is het belangrijk om op diverse interacties te letten die de effectiviteit van de medicatie kunnen beïnvloeden.

Een van de voornaamste zorgen is dat acetazolamide de elektrolytenbalans in het lichaam beïnvloedt.

Bij gebruik samen met andere diuretica, zoals furosemide, kan er een verhoogde kans op hypokaliëmie ontstaan. Dit vraagt om extra monitoring van de elektrolytenspiegels.

Als acetazolamide gecombineerd wordt met lithium of bepaalde antistollingsmiddelen, is het eveneens cruciaal om de waarden goed in de gaten te houden. NSAID's kunnen de renale perfusie beïnvloeden, wat de werking van acetazolamide kan verstoren.

Daarnaast kan alcohol de bijwerkingen van acetazolamide verergeren, zoals orthostatische hypotensie en sufheid. Het advies is om alcoholgebruik te matigen of zelfs te vermijden tijdens de therapie.

Voor wat betreft voedingsinteracties zijn er geen strenge beperkingen, maar is het verstandig om de inname van zout en kalium in de gaten te houden. Dit kan immers de elektrolytenbalans beïnvloeden.

Bij symptomen zoals koorts, diarree of braken is het cruciaal om aandacht te besteden, daar deze de elektrolyten kunnen verstoren.

Diverse apothekers in Nederland, waaronder informatievoorzieningen op platforms zoals Apotheek.nl en farmaceutische software, volgen interactiealerts. Dit helpt gebruikers om mogelijke risico’s bij gelijktijdig gebruik van antihypertensiva en antidiabetica te identificeren.

Het is aan te bevelen om een lijst met 'Let op' interacties en een interactietabel te raadplegen wanneer acetazolamide wordt voorgeschreven.

Steden waar Diamox verkrijgbaar is